Tuinkalender mei: deze tuinklussen doe je nu

Blik door een veld van wilde gele bloemen en groene grassen naar tuincentrum Steck, met een serie vlaggen die wapperen tegen een heldere hemel in Utrecht Overvecht.

Welkom mei, met je ontluikende kleuren en geuren! Zin om aan de slag te gaan in de tuin of op je balkon? Lees hier welke tuinklussen en balkonklussen je nu kunt doen (of juist beter kunt laten).

1. Verbeter de bodem in je tuin in mei

Een tuin vol bloemen, planten en fladderende en zoemende beestjes? Dat begint bij een vruchtbare bodem: een plek waar talloze bodemdiertjes werken. Ze zetten afval om in voedingsstoffen voor planten en houden de aarde luchtig. Help deze diertjes om de bodem gezond te houden. Hoe? Tuinier zo natuurlijk mogelijk. En met bodemverbeteraars als mest, compost of kalk van Bio-Kultura bijvoorbeeld, geef je de grond een boost. Hier lees je alle ins en outs over hoe je dit doet

2. Maaien of niet maaien?

To maai or not to maai, that’s the question. Doe je – net als Steck – mee met Maai Mei Niet?  Laat de grasmaaier lekker in de schuur staan. Zo groeit er vanzelf een smakelijk feestmaal voor hongerige bijen, vlinders en andere waardevolle bestuivers. Van paardenbloemen tot madeliefjes. Fladderende en zoemende beestjes vinden zo meer nectar en stuifmeel en dat is van groot belang voor de biodiversiteit! En is dit niet de makkelijkste tuinklus die er is?

Diverse wilde bloemen en ongemaaid gras in een stadslandschap met tuincentrum Steck en kassen op de achtergrond, onder een blauwe hemel met witte wolken in Utrecht Overvecht.

3. Zaai bloemen voor waardevolle bestuivers

Help bijen, hommels en vlinders ook door gemengde soorten te zaaien. De vliegende bestuivende diertjes zijn cruciaal voor onze voedselvoorziening en biodiversiteit. Ze worden met uitsterven bedreigd. Kies het liefst inheemse en onbespoten zaadjes en zadenmengsels. Houd de bodem in het begin vochtig. Welke planten je het beste kunt planten? Lathyrusbijen zijn dol op rolklaver en, je raadt het al, de (bos)lathyrus. Deze zien er ook nog eens kleurrijk uit. In de tuinkas van Steck heb je volop keuze aan verantwoorde bijen- en vlinderverleiders en biologische zaden, zoals die van De Bolster. Wil je meer informatie of advies? Onze medewerkers adviseren je graag.

4. Plant zomerbloeiers en kruiden

Na IJsheiligen (11 t/m 14 mei) is de kans op nachtvorst klein. Zet vanaf nu zomerbloeiers zoals petunia’s, begonia’s en zinnia’s in de volle grond. Of zet potten of bakken met verse kruiden op je balkon of terras. Denk aan citroenverbena, rozemarijn, tijm, salie, laurier en munt. In de tuin woekert munt nogal, in een pot houd je hem binnen de perken. Zorg er wel voor dat overtollig water wegloopt. Leg daarom onderin de pot wat grove scherven of stenen of boor gaten in de teil of bak.

Verschillende kruidenplantjes van Kwekerij Stekkers in pot
De kruidenplantjes van Kwekerij Stekkers groeien achter op het terrein van Steck

5. Zaai groenten in mei

Heb of wil je een (mini)moestuin? In mei kun je nog groenten direct buiten in de volle grond zaaien. Denk aan pompoen, tomaten, courgette en komkommers. Even geduld en dan word je over een paar maanden beloond met een overvloedige oogst.

De tuinklussen in mei op een rij

  1. Verbeter de bodem in je tuin
  2. Laat de grasmaaier staan
  3. Zaai bloemen bomvol nectar   
  4. Plant zomerbloeiers en kruiden 
  5. Zaai groenten 

Workshop – bloempapier (groeipapier) maken

8 maart | 3:00 pm 4:00 pm

Zet je buurt in bloei met bloempapier! Zelf papier maken is leuk en makkelijker dan je denkt!

€15

Workshop – bloempapier (groeipapier) maken

Workshop: Bloempapier (groeipapier) maken

Zet je buurt in bloei met bloempapier! Zelf papier maken is leuk en makkelijker dan je denkt!

Datum
8 maart 2024

Tijd
15:00-16:15

Toegang
15 euro

Locatie
Steck

Zet je buurt in bloei met… bloempapier! Zelf papier maken is leuk en veel makkelijker dan je denkt. Gooi er tijdens het maken een handvol zaden bij en je hebt je eigen bloempapier (groeipapier).

De Guerrilla Gardeners nemen je mee in alle stappen om van oud papier en zaadjes je eigen nieuwe papier te maken. Het eindresultaat is je eigen handgeschepte papier!

Deze workshop is geschikt voor volwassenen of voor kinderen onder begeleiding van een volwassene.

Wat leer je in deze workshop:

De Guerrilla Gardeners nemen je mee in alle stappen om van oud papier en zaadjes je eigen nieuwe papier te maken. Het eindresultaat is je eigen handgeschepte papier!

Overige informatie
De workshop duurt van 15:00 tot 16:15u en is geschikt voor volwassenen of voor kinderen onder begeleiding van een volwassene.

Extraatje: op de workshop dag zelf ontvang je 10% korting op het winkelassortiment van Steck.

Over de maker

Guerrilla Gardeners toveren grijze buurten om tot groene oases en inspireren anderen om mee te doen. Met groen brengen ze bijen, vlinders en vogels terug in de wijken. Zo maken zij buurten mooier, gezonder en levendiger!

Voor meer informatie over Guerrilla Gardeners kun je kijken op https://guerrillagardeners.nl

Binnenkort bij Steck

Workshop- Bloempapier (groeipapier) maken


24 januari


|


3:00 pm



4:00 pm

€15

Geannuleerd: Workshop – Bloempapier (groeipapier) maken

5 januari | 11:00 am 12:00 pm

€15

Workshop – bloempapier (groeipapier) maken

Workshop: Bloempapier (groeipapier) maken

Zet je buurt in bloei met bloempapier! Zelf papier maken is leuk en makkelijker dan je denkt!

Datum
24 januari 2024

Tijd
15:00-16:00

Toegang
15 euro

Locatie
Steck

Zet je buurt in bloei met… bloempapier! Zelf papier maken is leuk en veel makkelijker dan je denkt. Gooi er tijdens het maken een handvol zaden bij en je hebt je eigen bloempapier (groeipapier).

De Guerrilla Gardeners nemen je mee in alle stappen om van oud papier en zaadjes je eigen nieuwe papier te maken. Het eindresultaat is je eigen handgeschepte papier!

Deze workshop is geschikt voor volwassenen of voor kinderen onder begeleiding van een volwassene.

Wat leer je in deze workshop:

De Guerrilla Gardeners nemen je mee in alle stappen om van oud papier en zaadjes je eigen nieuwe papier te maken. Het eindresultaat is je eigen handgeschepte papier!

Overige informatie
De workshop duurt van 15:00 tot 16:00u en is geschikt voor volwassenen of voor kinderen onder begeleiding van een volwassene.

Extraatje: op de workshop dag zelf ontvang je 10% korting op het winkelassortiment van Steck.

Over de maker

Guerrilla Gardeners toveren grijze buurten om tot groene oases en inspireren anderen om mee te doen. Met groen brengen ze bijen, vlinders en vogels terug in de wijken. Zo maken zij buurten mooier, gezonder en levendiger!

Voor meer informatie over Guerrilla Gardeners kun je kijken op https://guerrillagardeners.nl

Binnenkort bij Steck

Workshop – bloempapier (groeipapier) maken

Geannuleerd - Workshop: Bloempapier (groeipapier) maken

Zet je buurt in bloei met bloempapier! Zelf papier maken is leuk en makkelijker dan je denkt!

Datum
5 januari 2024

Tijd
11:00-12:00

Toegang
15 euro

Locatie
Steck

Wegens ziekte van de workshopgever geannuleerd.

Zet je buurt in bloei met… bloempapier! Zelf papier maken is leuk en veel makkelijker dan je denkt. Gooi er tijdens het maken een handvol zaden bij en je hebt je eigen bloempapier (groeipapier).

De Guerrilla Gardeners nemen je mee in alle stappen om van oud papier en zaadjes je eigen nieuwe papier te maken. Het eindresultaat is je eigen handgeschepte papier!

Deze workshop is geschikt voor volwassenen of voor kinderen onder begeleiding van een volwassene.

Wat leer je in deze workshop:

De Guerrilla Gardeners nemen je mee in alle stappen om van oud papier en zaadjes je eigen nieuwe papier te maken. Het eindresultaat is je eigen handgeschepte papier!

Overige informatie
De workshop duurt van 11:00 tot 12:00u en is geschikt voor volwassenen of voor kinderen onder begeleiding van een volwassene.

Extraatje: op de workshop dag zelf ontvang je 10% korting op het winkelassortiment van Steck.

Vragen? Mail naar initiatief@steckutrecht.nl

Over de maker

Guerrilla Gardeners toveren grijze buurten om tot groene oases en inspireren anderen om mee te doen. Met groen brengen ze bijen, vlinders en vogels terug in de wijken. Zo maken zij buurten mooier, gezonder en levendiger!

Voor meer informatie over Guerrilla Gardeners kun je kijken op https://guerrillagardeners.nl

Binnenkort bij Steck

Zaden verzamelen: in 5 stappen oogsten en bewaren

Is het niet leuk om van één tomaat tot wel 30 tomatenplantjes te maken? We schreven al eerder over een manier om planten te vermeerderen: planten scheuren. Ook door zaden te oogsten kun je meer planten, bloemen of vruchten kweken. Hoe pak je dit aan? En hoe helpt een oude sok hierbij? We vroegen onze plantenexpert Frans van Oostveen het blauwe-Steck-hemd-van-zijn-lijf naar zijn gouden tips.

Een witte meloen. Daar begint Frans in 2016 zijn zadenverzameling mee. ‘Ik vond een compleet witte meloen in de supermarkt. Een Snow Leopard, ook wel Dino meloen of Ivory Gaya genaamd. Normaal gesproken heeft deze meloen wat groene vlekken of strepen op de schil. Maar dit exemplaar niet. Ik wilde kijken of de nakomelingen hiervan óók volledig wit zouden worden. Wat bleek? Een deel had geen vlekken, maar een ander deel wél.’

‘Als je een stekje hebt, komt daar altijd precies hetzelfde plantje uit. Maar bij zaden niet. Heb je bijvoorbeeld pepers gezaaid, dan kunnen de nieuwe pepers verschillen in de maat, kleur en hoe pittig ze zijn. Dat je niet precies weet wat je krijgt, is voor mij een van de redenen om uit zaadjes te kweken.’

Weten hoe je zaden oogst, welk moment hiervoor het beste is en of uit een elstar appel ook een elstar plant groeit? Lees de tips van Frans. 

1. Verzamel zaden op het juiste moment

Niet te vroeg en niet te laat: belangrijk is om zaden op het goede moment te oogsten. Frans: ‘Hoe rijper de vrucht, hoe kiemkrachtiger de zaden zijn op de lange termijn. Als je de zaden te vroeg oogst, dus uit een onrijpe vrucht haalt, missen ze een deel van hun ontwikkeling. Dat kan ervoor zorgen dat ze minder goed groeien als plantjes. De witte meloen bijvoorbeeld, is heel lang houdbaar, maar dat geldt niet voor alle meloenen. Deze heb ik eerst anderhalve maand in een kastje laten liggen. Toen was hij lekker rijp en haalde ik er 200 tot 300 zaden uit.’ 

Maar verzamel de zaden ook niet te laat. ‘Klaproos en akelei worden midden juli rijp. In augustus kun je deze zaden al niet meer verzamelen, dan zijn ze afgestorven. Ook basilicum bloeit in juli, de zaadjes beginnen eind juli af te rijpen. Tomaten rijpen ook al vanaf juli, dus dan kan je gaan oogsten. Verzamel zaden in elk geval op een droge dag, zodat ze niet nat zijn geregend.’

Nog een reden om het verzamelen van zaden goed te timen: sommige zaden springen ver weg. Frans: ‘Er zijn planten die zaden als het ware lanceren. Dat is met een reden. Ze werpen ze ver van zich af, zodat de zaadjes ergens terechtkomen waar ze meer kans hebben om te groeien. Zo gedijen ze bijvoorbeeld niet goed onder de moederplant, omdat daar al een grote plant staat. De ooievaarsbek is zo’n plant. Als je te lang wacht, liggen deze zaden wel drie meter verderop en vind je ze niet meer terug.’ De tip van Frans? ‘Bind een oude sok of panty eromheen en je hebt de zaden handig bij elkaar.’

2. Kies de juiste zaden

Niet alle planten, bloemen en vruchten zijn geschikte leveranciers van zaden. Hoe maak je een goede keuze? Frans: ‘In de eerste plaats: kies de planten die je mooi of lekker vindt. Maar kies ook planten die goed uit zaden groeien, zoals meloen, basilicum en tomaat. Zo’n 95% van de zaadjes hiervan ontkiemt normaal gesproken.’

Bij een klaproos gaat het verzamelen ook relatief makkelijk. ‘Een klaproos heeft een zaaddoosje waar alle zaadjes in zitten. Als dat kamertje open gaat, weet je dat de zaden rijp zijn. Zo gaat dat ook bij de akelei.’

Wat maakt een plant minder bruikbaar? ‘Je wilt niet dat een plant afsterft voordat de vrucht rijp is. Een vrucht moet echt rijp zijn om zaden te leveren die goed ontkiemen. Druiven bijvoorbeeld zijn niet zulke geschikte planten om zaden van te verzamelen. Het duurt relatief lang voordat de plant volwassen is. Ook een perzik is lastig, dat komt door de harde pit: daar kan het zaadje of de kiem die erin zit, niet goed doorheen breken. De perzikpit er goed uit krijgen, goed bewaren en ontkiemen is moeilijk.’

En hoe zit het met appels en kersen? ‘Frans: deze vruchten zijn qua genen nog vrij wild, dus dat is een ander verhaal: je weet niet wat je eruit krijgt. Als je een elstar zaadje hebt, krijg je er niet automatisch ook een elstar plant uit. Het kan zomaar een andere plant worden, zoals iets wat lijkt op een jonagold of granny smith.’

3. Drie methodes om de zaden te verzamelen

Zo veel zaden, zo veel methodes om ze te oogsten. Hieronder lees je er drie.

Zaaddoosjes maanzaadpapaver

Verzamelen van natte vruchten. Er zijn vruchten waarvan de zaadjes in een vloeistof of gelcoating zitten, zoals tomaten en meloenen. Frans: ‘Deze coating moet je verwijderen. Je doet het hele ‘papje’ in een schoon bakje of glas en laat het ongeveer een week staan. Roer iedere dag met een lepeltje, zo krijgen de schimmels meer zuurstof om de coating af te breken. Na een paar dagen tot een week zakken de zaadjes naar de bodem en vallen ze uit de coating. Belangrijk, want er zit dan niks meer aan het zaadje dat zou kunnen gaan schimmelen.’

‘Maar de gelcoating zelf schimmelt wél en gaat fermenteren. Zo wordt koolstofdioxide geproduceerd: hierdoor ontstaan kleine belletjes, waardoor de zaadjes en het organisch materiaal van elkaar worden gescheiden: de zaadjes liggen netjes op de bodem en de rest drijft boven door de belletjes die geproduceerd zijn. Je giet er dan water bij en alles wat je niet nodig hebt, wat verrot is, vloeit er langzaam uit. De zaden houd je over. Spoel ze voorzichtig een paar keer om en laat ze daarna drogen. Het resultaat: compleet schone zaadjes.’  

Verzamelen van droge zaadjes. Bij droge zaden werkt het verzamelen anders: ‘Laat je een basilicumplant doorgroeien, dan maakt hij een bloemsteel. Na een tot anderhalve maand bloeien, zitten er meestal hier en daar zaadjes in. Zeker als ‘ie buiten staat en bijtjes hem bestuiven. Na ongeveer anderhalve maand sterft de bloemsteel af en wordt deze langzaam bruin. Dát is het moment om te oogsten: je knipt het steeltje onderaan het onderste bloemetje af en laat dit een tot anderhalve week drogen.’

‘Als de steeltjes goed droog zijn, rits je voorzichtig de zaadhoofdjes ervanaf. Het makkelijkst is om dat boven een groot wit bord of dienblad te doen, dan zie je de zaadjes goed liggen. Je wrijft de steel met zaadhoofdjes voorzichtig tussen je handen heen en weer. Kleine donkerbruine tot zwarte zaadjes, iets groter dan een zandkorrel, vallen eruit op het bord. Blaas er dan zachtjes op: zo blaas je de bloemblaadjes weg en houd je alleen de zaden over. Die blijven liggen, omdat ze wat zwaarder zijn. Doe ze in een zakje en bewaar ze voor volgend jaar.’ 

Verzamelen van zaden uit zaaddoosjes. Bij de keurig verpakte zaden van de akelei en klaproos werkt het ook weer anders. ‘In zo’n zaaddoosje zitten wel 100 tot 150 zaden. Zijn de zaadjes rijp? Dan gaat er een ‘luikje’ open. Door de wind of doordat jij of je viervoeter er tegenaan loopt, worden de zaadjes dan vanzelf verspreid. Maar je kunt de zaaddoosjes dus ook afknippen en daarna leegschudden op een bord of papiertje.’ Zo heb je volgend jaar weer knalrode bloeiers in je tuin.

4. Laat de zaden goed drogen

Hoe lang zaden moeten drogen na het oogsten, hangt af van hun formaat. Maar hoe bepaal je nu of een zaadje klein of groot is? ‘Als een zaadje als zand aanvoelt, is het klein en is een weekje drogen genoeg. Voelen de zaadjes aan als hagelslag, dan is het een middelmaat en duurt het ongeveer twee weken tot ze gedroogd zijn. En als je het zaad niet tussen je vingers kunt wrijven, zoals een boon, is het groot: reken dan maar op drie weken voor het goed droog is.’

‘Het is handig om de zaden op keukenpapier te drogen. Dat is stevig en valt niet snel uit elkaar als het vochtig wordt. Zodra de zaden droog beginnen te worden, maak je ze voorzichtig los met bijvoorbeeld een vork. Zo droogt ook de andere kant van de zaden. En het voorkomt dat ze aan het papier vastplakken. Let erop dat je ze niet direct in zonlicht zet, want dan kunnen de zaden te snel uitdrogen.’

Zadenmix aan het drogen

5. Zo bewaar je de zaden

Al die kostbare zaadjes, wil je natuurlijk goed bewaren. Maar hoe doe je dat? Frans: ‘Belangrijk is dat de zaden echt goed droog zijn, dat voorkomt dat ze gaan broeien. En het meest belangrijk is dat ze koel blijven: dat zorgt ervoor dat de processen in het zaadje langzaam gaan. In de koelkast lijkt het voor de zaden een soort lange winterslaap en daar gedijen ze goed op. Als je zaadjes op kamertemperatuur houdt, kun je ze misschien maar twee jaar bewaren. Maar in de koelkast in een plastic grip- of stripzakje, gerust vijf tot tien jaar.’

Sommige planten hebben ook echt een koudeperiode nodig. Bij veel inheemse sierplanten, zoals akelei, is dit zo. Hoe dat zit? ‘In de zaden zitten chemicaliën of hormonen die de ontkieming remmen of stoppen. Na een paar weken in de koelkast is dit stofje dankzij de lage temperatuur afgebroken. Als je de zaden na zo’n vijf jaar uit de koelkast haalt, ontwaken ze uit hun winterslaap en kunnen ze gaan groeien.’

Weet je na deze blog nu alles over zaden verzamelen en bewaren? Helaas, dit is nog maar een greep uit alles wat Frans erover kan vertellen. Met zijn koelkast speciaal voor zaden is hij dan ook een echte kenner. Maar de relatie tussen de sok en de zaden? Die hebben we in elk geval opgehelderd. 

O ja, op vakantie in het buitenland zaden van die lekkere meloen of van of andere zaden, planten of bloemen mee naar Nederland nemen? Dat mag niet zomaar. Lees de regels op de website van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.