Hoe krijg je een vruchtbare bodem in je tuin?

Een mooie, gezonde tuin begint bij een vruchtbare grond. Dat betekent vooral: een bodem vol leven. In een goede bodem leven ontelbare bodemorganismen, die afval omzetten in voedingsstoffen voor planten. Deze organismen houden ook de aarde luchtig. Hierdoor kan deze beter water opnemen en kunnen planten goed met hun wortels bij de voedingsstoffen. Wil je ook dit jaar genieten van een stralende tuin, zorg er dan voor dat al die bodemdiertjes hun werk kunnen doen.

Ecosysteem

Bij het tuinieren is het belangrijk om je het volgende te realiseren: als je de natuur gewoon haar werk laat doen, dan ontstaat er een systeem dat in balans is. Op braakliggende terreinen groeien vanzelf bepaalde typen wilde planten (die wij meestal onkruid noemen) die k√ļnnen groeien op die plek. Wanneer er een tekort is aan voedingsstoffen, dan zijn dit type planten in staat om zich toch te voeden. Met hun lange wortels halen ze diep gelegen voedingsstoffen alsnog naar boven, waardoor er vervolgens ook andere planten kunnen groeien. Deze ontwikkeling stimuleert weer een actiever bodemleven. Ofwel: als je niks doet, groeit er t√≥ch iets. En een weinig vruchtbare grond wordt (tenzij heel ernstig vervuild) op deze manier uiteindelijk alsnog weer vruchtbaar.

Natuurlijk tuinieren

De kunst is om de manier waarop je tuiniert zo dicht mogelijk bij het natuurlijke proces van plantengroei te houden. Hoe meer jouw tuin lijkt op een natuurlijk ecosysteem, des te minder werk je eraan hebt. Dat kun je onder andere bereiken door planten te kiezen die bij je bodemsoort passen en ze op de juiste standplaats te zetten, zodat ze de juiste hoeveelheid zonlicht krijgen. Werken via de principes van permacultuur, waarbij je rekening houdt met de verschillende plantlagen die voorkomen in de natuur, helpt ook. Verder is het belangrijk om zo weinig mogelijk te spitten, omdat dat het bodemleven verstoort. Liever help je de bodem een handje door bodemverbeteraars toe te voegen aan je aarde. Hieronder leggen we je uit wat je opties zijn. 

Bodemverbeteraars

Voordat je aan de slag gaat, wil je eerst weten op welke grondsoort je tuiniert. Op basis daarvan kun je beter begrijpen wat je grond nodig heeft. Dat is voor elke tuin anders. Wat je uiteindelijk wil, is een luchtige bodem met een rijk bodemleven en met de juiste voedingsstoffen voor je planten. De volgende bodemverbeteraars kunnen je daarbij helpen:

Compost

Dit is de meest natuurlijke en milieuvriendelijke bodemverbeteraar. Compost bestaat uit plantenresten die op een gecontroleerde manier worden afgebroken. Het verbetert alle soorten grond die een niet zo ideale structuur hebben. Compost kun je zelf maken, of kant-en-klaar kopen. Lees hier meer over het toevoegen van compost aan je bodem.

Meststoffen

Wil je je planten nog een extra zetje geven, dan kun je meststoffen strooien. Maar let op: bemesten heeft alleen zin als de structuur van je bodem al in balans is. Geef nooit te veel mest, want je planten worden kwetsbaarder als de bodem niet structureel is aangepast op hun snelle groei. De meeste planten hebben voldoende aan één keer bemest te worden, in het vroege voorjaar. Hier lees je hoe je mest het beste toevoegt.

Kalk

Zand- en veengronden zijn over het algemeen zuurder dan kleigrond. En daar houden de meeste planten niet van. Om een zure grond te neutraliseren kun je jaarlijks kalk strooien in je tuin. Dit doe je het beste in het najaar of in het vroege voorjaar. Lees hier alles over het gebruik van kalk in je tuin.

Tuinturf

Tuinturf is een veensoort en dus een relatief zure grondstof. Je kunt het gebruiken om de bodem voor zuurminnende planten te verbeteren. Tuinturf wordt helaas ook op grote schaal verwerkt in tuinaarde en potgrond. Dat is jammer, want tuinturf is een behoorlijk milieubelastend product. Door het opgraven van veen komt er onnodig veel CO2 vrij. In Europees verband wordt nu gekeken hoe het op grote schaal afgraven van veen in Europa tegengegaan kan worden. Hier staat goed uitgelegd waarom het precies zo schadelijk is. Intussen komen er langzaamaan steeds meer alternatieven op de markt voor tuinaarde en potgrond met tuinturf. Bij Steck vind je de turfvrije tuinaarde en potgrond van Bio Kultura.

Tuinaarde

Voor de aanleg van een nieuwe tuin of voor het ophogen van borders gebruik je tuinaarde. De meeste tuinaarde bestaat uit een samenstelling van tuinturf en compost. Vaak zijn er ook meststoffen doorheen gemengd. Door de aanwezige tuinturf is tuinaarde een nogal zwaar product. Je moet het daarom echt mengen met de grond die al in je tuin aanwezig is. Je kunt ook kiezen voor tuinaarde zónder tuinturf, zoals de tuinaarde van Bio Kultura. Ook goed om te weten: Goedkope soorten tuinaarde bevatten over het algemeen nauwelijks extra voedingsstoffen.

Potgrond

Als je tuiniert in potten en bakken, dan heb je potgrond nodig. Dit is een luchtiger variant van tuinaarde. Ook zijn de voedingsstoffen speciaal uitgebalanceerd voor potplanten. Tegenwoordig bestaat er ook potgrond op basis van kokos, wat milieuvriendelijker is dan de gebruikelijke potgrond met turf. Daarnaast stelt het MPS-keurmerk bij potgrond voorwaarden aan de hoeveelheid turf die gebruikt mag worden en die grens is behoorlijk streng. Zowel Pokon als Ecostyle bieden een variant aan met dit keurmerk. De potgrond van Bio Kultura bevat een heel klein percentage tuinturf. Ze werken nog aan een variant zónder.

Als het goed is, weet je nu beter wat je moet kiezen als je weer eens in het tuincentrum voor al die zakken bodemverbeteraars staat. We wensen je een zeer vruchtbare grond toe.

Steck heeft een uitgebreid assortiment aan tuin- en potgrond en ook een grote keus aan bodembedekkers- en verbeteraars. Onze medewerkers geven je graag advies!

Compost gebruiken in de tuin: zo geef je je planten een biologische boost

Een grote compostbak van donkergroene kleur, gevuld met lagen organisch afval, staat in een achtertuin. Het materiaal in de bak bevat een mix van aarde, plantenresten, en keukenafval zoals groenteschillen. Een deel van de compost is al afgebroken tot donkere, rijke aarde. Naast de compostbak staat een tuinvork met een houten steel en groene tanden, waarschijnlijk gebruikt om het compostmateriaal om te keren. De bak is omgeven door een weelderige groene tuin en een hek op de achtergrond, wat suggereert dat dit een actief gebruikt en goed onderhouden compostsysteem is in een huiselijke omgeving.

Met compost verbeter je de grond in je tuin op een natuurlijke en milieuvriendelijke manier. Compost is een voedzame grondstof gemaakt van organisch (tuin)afval. Het houdt je bodem luchtig, zorgt voor voedingsstoffen en stimuleert het bodemleven. Maar hoe gebruik je compost? Wat is het verschil tussen compost en humus? Hoe kom je eraan? Antwoorden op deze en andere vragen lees je hier.

Wat is het verschil tussen compost en humus?

Humus ontstaat als organisch materiaal, zoals afgestorven planten, bladeren, vruchten en uitwerpselen, wordt afgebroken door het bodemleven. Het vormt de vruchtbare laag op de bodem. In een bos gaat dit vanzelf. Door tuinafval zo min mogelijk op te ruimen, ontstaat er in jouw tuin ook een humuslaag. Een goede humuslaag heeft een lekkere bosgeur en is te herkennen aan een bijna zwarte kleur. Hoe zwarter, des te gezonder je bodem.

Compost bestaat ook uit afgebroken organisch materiaal, maar dan gestuurd door de mens. Door tuinafval en groente- en fruitafval gecontroleerd te laten afbreken, krijg je een soort voorstadium van humus. In compost zie je vaak nog wel wat takjes en blaadjes zitten, terwijl humus eruit ziet als aarde.

Een close-up van een paar handen die compost vasthouden. De grond lijkt vochtig en vruchtbaar, met kleine plantenresten en organisch materiaal zichtbaar tussen de vingers. De handen zijn vuil, wat aangeeft dat er in de grond gewerkt wordt. Op de achtergrond is vaag de contouren van een tuin zichtbaar, waardoor de context van tuinieren of landbouw wordt

Heeft je tuin compost nodig?

Een goede humuslaag herken je dus aan een donkere, luchtige bovenlaag, die een beetje naar bos ruikt. Heeft je tuin dit? Dan hoef je geen compost te strooien. Herken je niet echt een humuslaag? Verrijk dan je bodem met compost. Hiermee breng je lucht in de bodem, zorg je voor voedingsstoffen en stimuleer je het bodemleven.

Welke planten hebben compost nodig?

Alle planten zijn gebaat bij een gezonde, vruchtbare bodem met veel bodemleven en een luchtige structuur, waarbij het water gemakkelijk in de grond zakt. Compost is vooral een structuurverbeteraar, die de basis van de bodem op orde helpt te brengen. Dat kan bij alle soorten planten. Let er wel dat planten soms ook nog moeten worden bijgemest. In compost zitten vooral veel organische elementen, maar niet altijd voldoende voedingsstoffen.

Een gedetailleerde close-up van oranje daglelies die schitteren in het zonlicht, met een zachtfocusachtergrond die meer bloeiende daglelies laat zien. De voorste bloem staat centraal met prominente gele en roodbruine tinten en uitgespreide bloemblaadjes die de complexe structuren binnenin onthullen, zoals de lange, donkere meeldraden die boven het levendige centrum uitsteken. De foto straalt een zomerse sfeer uit en legt de schoonheid vast van deze opvallende bloemen die vaak in tuinen te vinden zijn.

Wanneer strooi je compost? En hoeveel?

Het is voldoende als je één keer per jaar een laagje compost door de bovenste grondlaag van je borders mengt. Een laag van 1 of 2 centimeter compost is genoeg, tenzij de grond erg arm is. In dat geval raden we 4 tot 6 centimeter aan. Je kunt ook een dun laagje uitstrooien over je gazon. De meeste mensen strooien compost in het vroege voorjaar, maar in de herfst kan het ook prima. Wanneer je het in de herfst doet, kan de vorst ook nog zijn positieve invloed uitoefenen op de bodemstructuur.

Wat is de beste compost?

Compost kun je zelf maken of kant-en-klaar kopen. Het voordeel van zelfgemaakte compost is dat je het proces helemaal zelf in de hand hebt. Je bespaart er ook nog eens energie mee, want er komen bijvoorbeeld geen transportkosten bij kijken. Geen ruimte om zelf compost te maken? Bij Steck koop je onder andere de biologische tuinaarde-compost en de biologische mestcompost van Bio Kultura. De eerste is zeer geschikt voor kleigrond. De tweede soort is handig als je je planten van extra voeding wil voorzien. Dat geldt ook voor de bio bemeste tuincompost van Pokon.